~Onzichtbaar, maar niet onschuldig~
Spataderen associëren we vaak met blauwe, kronkelige aders die zichtbaar onder de huid liggen. Maar wist je dat er ook inwendige spataderen bestaan? Deze zijn niet zichtbaar, maar kunnen wel ernstige klachten veroorzaken, zoals pijn, zwelling en zelfs trombose. In dit artikel leggen we uit wat inwendige spataderen zijn, hoe je ze herkent en wat de behandelingsmogelijkheden zijn.
Wat zijn inwendige spataderen?
Inwendige spataderen (ofwel diepe veneuze insufficiëntie) ontstaan wanneer de kleppen in de diepe aderen niet goed functioneren. Hierdoor stroomt bloed terug in plaats van naar het hart, wat leidt tot bloedophoping en verhoogde druk in de aderen. In tegenstelling tot oppervlakkige spataderen (die wel zichtbaar zijn), bevinden inwendige spataderen zich diep in het been, onder de spieren.
Feit: Onbehandelde inwendige spataderen kunnen leiden tot:
- Trombose (bloedstolsels)
- Chronische veneuze insufficiëntie (CVI)
- Huidveranderingen (eczeem, verkleuring)
- Open been (ulcus cruris)
Symptomen: Hoe herken je inwendige spataderen?
Omdat inwendige spataderen niet zichtbaar zijn, worden ze vaak over het hoofd gezien. Let op deze waarschuwingsignalen:
| Symptoom | Beschrijving | Wanneer erger? |
| Zware benen | Gevoel alsof je benen “vol” zitten, alsof ze loodzwaar zijn. | Na lang stilzitten/staan |
| Pijn of krampen | Zeurende, trekkende pijn of nachtelijke krampen. | ’s Avonds of ’s nachts |
| Zwelling | Opgezwollen enkels of onderbenen. | Na lang staan of in warme omgeving |
| Jeuk of brandend gevoel | Irritatie of ongemak in de huid. | Na inspanning |
| Huidveranderingen | Verkleuring (bruin/rood), verdikking of eczeem. | Bij langdurige klachten |
| Rusteloze benen | Oncontroleerbare drang om te bewegen. | ’s Avonds of in rust |
Let op: Als je plotselinge, hevige pijn, roodheid of warme, gevoelige plekken opmerkt, kan dit wijzen op een trombose. Zoek direct medische hulp .
Oorzaken: Waarom krijg je inwendige spataderen?
Inwendige spataderen ontstaan door een combinatie van erfelijke aanleg en levensstijlfactoren. De belangrijkste oorzaken:
- Veneuze insufficiëntie: De kleppen in de aderen sluiten niet goed, waardoor bloed terugstroomt.
- Erfelijkheid: Als spataderen in je familie voorkomen, loop je meer risico.
- Langdurig stilzitten/staan: Beroepen waarbij je veel staat (bv. verpleegkundige) of zit (bv. kantoorbaantje) vergroten de druk op de aderen.
- Overgewicht: Extra gewicht zorgt voor extra druk op de aderen.
- Zwangerschap: Hormonale veranderingen en de groeiende baarmoeder drukken op de aderen.
- Leeftijd: Naarmate we ouder worden, verzwakken de aderkleppen.
- Geslacht: Vrouwen hebben vaker last van spataderen door hormonale schommelingen (bv. menstrueren, overgang).
Behandelingen: Wat kun je eraan doen?
Inwendige spataderen verdwijnen niet vanzelf, maar de klachten kunnen wel verminderd worden. Wat kun je zelf doen, en wat zijn medische behandelingen.
Dit kun je zelf doen
Hiermee kun je klachten verlichten en de bloedcirculatie verbeteren:
– Bewegen
- Wandelen, fietsen of zwemmen stimuleren de bloedsomloop.
- Vermijd zware krachttraining met gewichten (verhoogt de druk op de aderen), kijk eens bij isometrische oefeningen
– Beide benen omhoog leggen
- Leg je benen 10-15 minuten hoger dan heuphoogte, het liefst 3x per dag.
– Streef naar een gezond gewicht
- Overgewicht verergert (uitwendige) spataderen. Een gezond dieet en beweging helpen.
– Vermijd lang stilzitten/staan
- Neem elke 30 minuten een korte pauze om te lopen.
- Zit met je benen naast elkaar (kruisbeens belemmert de bloedsomloop).
– Koude douche of beenmassage
- Een koude straal op de benen kan zwelling verminderen.
- Lichte massage (van onderbeen naar boven) stimuleert de doorbloeding.
Medische behandelingen (bij een specialist)
Als conservatieve maatregelen onvoldoende helpen, zijn er medische mogelijkheden. Ik ben Manueel Vasculair Quadrivas Specialist en kan je helpen. Er zijn daarnaast ook andere behandelingen.
| Behandeling | Beschrijving | Voordelen | Nadelen |
| EVLT/EVLA (Lasertherapie) | Een laser sluit de zieke ader af via een dunne katheter. | Minimaal invasief, snel herstel | Lichte pijn na behandeling |
| Schuimschlerotherapie | Schuim wordt in de ader gespoten, waardoor deze sluit. | Geen operatie nodig, poliklinisch | Meerdere sessies nodig |
| Flebectomie (Müller) | Verwijderen van spataderen via kleine sneetjes onder lokale verdoving | Direct resultaat | Littekens mogelijk |
| VenaSeal Lijm | wordt gebruikt om de ader af te sluiten. | Geen verdoving nodig, pijnloos | Duurder dan andere methodes |
Welke behandeling is geschikt voor jou?
Dit hangt af van:
- De ernst van je spataderen.
- Je algehele gezondheid.
- Je persoonlijke wensen (bv. cosmetisch resultaat).
Een vaatchirurg kan je adviseren over de beste optie.
Wanneer moet je naar de dokter?
Raadpleeg direct een arts als je:
- Plotselinge, hevige pijn in je been hebt.
- Roodheid, warmte of zwelling opmerkt (kan wijzen op trombose).
- Open wonden of huidulcera (open been) hebt.
- Aanhoudende klachten die je dagelijks leven beïnvloeden.
Stap 1: Maak een afspraak bij je huisarts.
Stap 2: Bij twijfel of ernstige klachten: vaatspecialist (bv. Vaatzorgkliniek).
Preventie: Hoe voorkom je inwendige spataderen?
Hoewel je erfelijke aanleg niet kunt veranderen, kun je het risico verminderen met deze tips:
Blijf in beweging
- Loop dagelijks 30 minuten (wandelen is al genoeg!).
Eet gezond
- Vezelrijk voedsel (groenten, fruit, volkorenproducten) en voldoende water verbeteren de bloedsomloop.
Vermijd strakke kleding
- Strake broeken of sokken belemmeren de bloedcirculatie.
Draag platte schoenen
- Hoge hakken verergeren spataderen.
Beperk zoutinname
- Te veel zout zorgt voor vochtvasthouding en zwelling.
Stop met roken
- Roken beschadigt de bloedvaten en verergert spataderen.
🎯 Conclusie: Neem klachten serieus!
Inwendige spataderen zijn onzichtbaar, maar niet onschuldig. Ze kunnen leiden tot ernstige complicaties als ze onbehandeld blijven. Gelukkig zijn er vele behandelingsmogelijkheden, van levensstijlaanpassingen tot medische ingrepen.
Onthoud:
- Symptomen herkennen is de eerste stap.
- Zelfzorg (bewegen, benen omhoog, compressiekousen) kan klachten verminderen.
- Raadpleeg een specialist als klachten aanhouden of verergeren.
Deel dit artikel met iemand die last heeft van zware benen of spataderen! 💙
🔗 Bronnen: